Yazı Detayı
28 Nisan 2020 - Salı 15:17 Bu yazı 251 kez okundu
 
REFORMİST VE MUHAFAZAKAR AYDINLARIN ÇELİŞKİSİ
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Reformist aydınlar her şeyi ile batıyı isteyerek zamanla halktan kopmuşlardır. Batıyı yüceltirken yerli kültürü inkâr yolunu seçmişlerdir. Abdullah Cevdet gibiler “Türk ırkının bozulduğunu, Almanya’dan damızlık erkek getirilmelidir” derken, Tevfik Fikret Robert Koleje kapılandıktan sonra “Bugün vicdanım da tebdili tebaiyet etti” cümlesini söylerken, Rıza Tevfik “Biyolojik Materyalizmi” savunuyordu.

Bunlara karşılık, Namık Kemal Osmanlıyı ve İslamı kötüleyen Pozitivist Ernest Renan’a karşı İslam’ı ve Osmanlıyı savunmak için “Renan Müdafaasını” yazıyor,  Ahmet Mitat'da Namık Kemeli takip ediyordu. Serveti Funun’culardan R.Z.M.E krem’in  “Araba Sevdasında”, A.Hamit’in “Finten”inde, H.Ziya  “Aşk-ı Memnusunda” kahraman olarak hep batılıları seçtiler.

Kendilerini Muhafazakâr Münevver gören aydınlar ise eski yerli kültürün yaşayacağını zannederek, tarihlerine inanıyor ve onunla avunuyorlardı. Milli ve dini sloganlar peşinden koşuyor ama yeni bir şey söylemiyor, etkileri günümüze kadar geliyordu.

Bu dönemim muhafazakârları tesirsiz, reformistleri zararlı oldular. Çünkü topluma yabancılaşmışlardı. Türk aydınının genel vasfı  "batı değerlerini kabullenme ve kendi değerlerine sırt çevirme biçiminde olmuştu".  Aydınlarımız batı kültür ve medeniyetini kritik edecek bilgi ve donanımdan mahrumdular. Bilgileri sığdı. Ama batının bir kez cazibesine kapılmışlardı. Artık dönüş  yoktu.

 Cumhuriyet döneminin önde gelen edebiyatçılarından Yakup Kadri’de, Tanzimat’tan beri aydınların kafalarını  “ Avrupa irfanına” yeterince teslim etmemesini tenkit ediyor ve “ şeklen Avrupakari değil, ruhen Avrupai olmaya çalışalım” diyordu.

Cumhuriyetin seçkinleri de tıpkı Osmanlının son dönem aydınlarının yolunu izlediler.1930 yılında Ankara’ya gelen İtalyan büyük elçisi, Norman Vonbiçof  “köy sosyolojisi” uzmanıydı. Derhal harekete geçilerek elçinin bilgilerinden faydalanma cihetine gidildi.

Yahu üstad, sen bu işin uzmanısın, köylerimiz üzerinde ne yapabiliriz, bize bir plan çizebilir misin?” derler. Büyük elçi kısa bir düşünceden sonra  “tabi bir plan yapabilirim, ama önce köyünüzü bir görmem lazım, köyünüz şu anda nasıl bir yapıya sahiptir? Potansiyel imkânları nelerdir? Talepleri nedir?   sorularına cevap bulmalıyım derken bizim seçkinci yöneticilerimiz, bu düşünceyi bir hayli anlamsız bulurlar ve ortalama şu cevabı verirler. “Üstat önemli olan oranın şimdi nasıl olduğu değil, bundan sonra nasıl olması gerektiğidir, buna ise köylü değil biz karar veririz, orası biz nasıl istersek öyle olur”. Bu düşünce günümüze taşınmış özellikle Milli Eğitim Bakanlığında bunun uygulamaları son 30 yılda belirgin şekilde görülmüştür.

Batı medeniyetinin ve uygarlığının nihai olduğu tezinin kabulü bir hataydı. Zira beynelmilel, çağdaş, evrensel hiçbir medeniyet yoktur. Cemil Meriç çağdaşlaşmaya verdiği cevap ilginçtir. “Çağdaşlaşma kadar rezil, adi ve katil bir kelime yoktur. Bu çağ neden Avrupalıların çağı olsun. Türklerin, Hintlilerin, Patagonyalıların, Fransızların, İngilizlerin birlikte yaşadıkları bir tarihtir. Bu tarihte çağ içi, çağ dışı nasıl olabilir? Yani çağ bir dairemidir ki bir kısım insanlar bunun içinde bir kısmı da bunun dışında yaşasın. Bu korkunç bir şey. Biz çağdaşlaşmayı kabul ettiğimiz andan itibaren, biçareliğimizi, elimizin kolumuzun bağlı olduğunu, efendimizin Avrupa olduğunu kabul etmiş oluruz”.

 Batı medeniyetinin üstünlüğü, batı emperyalizminin aydınlar üzerinde meydana getirdiği emperyalist düşüncenin mahsulüdür. Bu batının mandacı, dayatmacı düşüncelerinin kabulü anlamını taşır. Tanzimatla birlikte başlayan, İngiliz, Fransız, Alman, Rus ve günümüzde Amerikan hayranlığı bu düşüncelerin sonucudur.

 
Etiketler: REFORMİST, VE, MUHAFAZAKAR, AYDINLARIN, ÇELİŞKİSİ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
02 Ağustos 2020
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA AÇIK MEKTUP
131 Okunma.
28 Temmuz 2020
101 YIL ÖNCE ERBAA VE ERZURUM'LU NAHİYE MÜDÜRÜ
102 Okunma.
19 Temmuz 2020
YAYLADA BİR NEHİR: KARASU
231 Okunma.
14 Temmuz 2020
TARİHÎ TÜRK YURTLARINDA EMPERYAL OYUNLAR SONA ERMELİDİR.
134 Okunma.
20 Haziran 2020
KAHRAMAN DOKTORLAR VE KOVİT -19 ÜZERİNE
254 Okunma.
31 Mayıs 2020
AÇIK HAVADA CUMA NAMAZI
261 Okunma.
26 Mayıs 2020
KORONA BİZİ AKILLANDIRAMADI...!
184 Okunma.
04 Mayıs 2020
KORONA ERZURUM VE ÖLÜM
607 Okunma.
09 Nisan 2020
CAMİDE DEĞİL TOPLUM HAYATINDA DA SAFLARI SIKLAŞTIRIN
401 Okunma.
29 Mart 2020
GÜCÜM ARTIK SADECE DUAYA YETİYOR
427 Okunma.
24 Mart 2020
GÜN TEDBİR ALAMA,BARIŞ VE KARDEŞLEŞME GÜNÜDÜR
283 Okunma.
22 Mart 2020
Hiç bir insan kendi yanlışını İslâm'a mal etmesin
226 Okunma.
16 Mart 2020
KORONA'DAN ÖNCE, KORONA'DAN SONRA
404 Okunma.
02 Mart 2020
GÖÇ,HİCRET,SÜRGÜN
364 Okunma.
09 Şubat 2020
FİLİSTİNDE SON TANGO ve TRUMP
465 Okunma.
02 Şubat 2020
DEPREM VE KADER
250 Okunma.
21 Ocak 2020
2020 YILINDA ÖZELEŞTİRİ YAPMAK
338 Okunma.
14 Ocak 2020
KALKINMA AMA NASIL?
326 Okunma.
06 Ocak 2020
MEHDİ İLE YEHOVA'NIN SAVAŞINA HAZIR OLUN
528 Okunma.
01 Ocak 2020
NOEL YÂ DA YILBAŞI
334 Okunma.
15 Aralık 2019
SİZ HİÇ HODAK OLDUNUZ MU?
582 Okunma.
03 Aralık 2019
ERZURUMUN SORUNLARI VE SİYASİLERE ÇAĞRI
501 Okunma.
23 Kasım 2019
ÖĞRETMEN HATIRALARI OKUNUR
444 Okunma.
11 Kasım 2019
NE OLDU BİZE, BU GİDİŞ NEREYE?
696 Okunma.
31 Ekim 2019
ERZURUMUN GERİ KALMASININ ZİHİN KODLARI
505 Okunma.
26 Ekim 2019
BARIŞ PINARI HAREKATI KAHRAMAN ORDUMUZ VE SONUÇLARI
436 Okunma.
23 Ekim 2019
ERZURUM'U TANITABİLİYOR MUYUZ?
441 Okunma.
20 Ekim 2019
Sultan Melik Mahallesi ve diğerleri...
463 Okunma.
16 Ekim 2019
DARAĞACI MAHALLESİ
431 Okunma.
06 Ekim 2019
TEPE MEZARLIĞI
372 Okunma.
05 Ekim 2019
İFTİRA
394 Okunma.
09 Eylül 2019
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK
837 Okunma.
05 Eylül 2019
ERZURUM İLE SİVAS'IN SİYASETTEKİ AĞIRLIĞI
458 Okunma.
29 Ağustos 2019
ILICA: NEREDEN NEREYE
640 Okunma.
28 Ağustos 2019
ASKERİ MEKTEPLERİN KISA GEÇMİŞİ
681 Okunma.
18 Ağustos 2019
BENİMLE YÜRMEK İSTER MİSİNİZ?
522 Okunma.
13 Ağustos 2019
ALLAH'U EKBER DAĞINDA DONARAK ŞEHİT OLANLARI ANMA VE UYKU TULUMU
451 Okunma.
02 Ağustos 2019
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM
581 Okunma.
20 Temmuz 2019
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -1
516 Okunma.
17 Temmuz 2019
SON ARZUSU OLAN TATAR BÖREĞİNİ YAPAMAMIŞTI
485 Okunma.
11 Temmuz 2019
SAYIN VALİM VE KÜLTÜR MÜDÜRÜNE TEŞEKKÜRLER
519 Okunma.
06 Temmuz 2019
BAYRAKTAR'DAN KARAYAZI'YA
587 Okunma.
19 Haziran 2019
Bir Şehadet Üzerine İnanları Düşünmeye Çağırmak
596 Okunma.
09 Haziran 2019
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
623 Okunma.
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
672 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
641 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
619 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
497 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
774 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
1059 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
875 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
802 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
819 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
1438 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
829 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
1407 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
1144 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
912 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
1027 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
1339 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
1336 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
954 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
1250 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
1073 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
1110 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
1495 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
1464 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
1410 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
1130 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
1297 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
1265 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
1058 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
1830 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
1372 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
1035 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
1248 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1353 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
1157 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
1467 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
1182 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
1343 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
2672 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
2030 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
1347 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1515 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
1198 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
1353 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1536 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
1392 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1706 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
2230 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1641 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1744 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
1594 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1539 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1471 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1598 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1405 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
1419 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1421 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
2016 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1745 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1638 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1516 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
2039 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1564 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1593 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1643 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1559 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1576 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1650 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1753 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1652 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1647 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1493 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1675 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1739 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
1804 Okunma.
Haber Yazılımı