Yazı Detayı
06 Ekim 2019 - Pazar 20:12 Bu yazı 408 kez okundu
 
TEPE MEZARLIĞI
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Erzurumun eski mahallelerinden biri Veyisefendi Mahallesidir. Doğusunda tarihî Karskapı, güneyinde bugün olmayan toprak tabyaların bir bölümü, batısında Darağacı, Kadana Mahallesi, Kuzeyinde Yeğenağa ve Emin Kurbu mahalleri bulunmaktadır. Pek çok sokağa sahip mahalleden günümüze Dilek, Sergender, Sönmez, Sancak, Şehit Mehmet Gündüz Hev, Kumlu, Emin sokak ile Kümbet Caddesi hala varlığını korumaktadır.
Her pazar olduğu gibi sabahın ilk ışıklarıyla yine cadde, sokak ve meydanlardayım. Yürüyorum. Hedefim Veyisefendi Mahallesine gidip Tepe Mezarlığına çıkmak ve Erzurum'u seyretmek.
Ekim ayının ilk pazarı. Hava enfes. Berrak. Nem yok. Ciğerler bayram ediyor. Henüz egzoz gazı çevreye yayılmamış.
Kadana, Hacı Cuma, Darağacı mahallerinin yerinde yeller esiyor. Dünün evlerinin yerinde mevsimlik otlar büyümüş. Taş toprak iç içe. Sadece Kadana, Hacı Cuma, Taşmescit ve Yukarı Habip Efendi camileri kalmış. Onlarda olmayan cemaatlerini beklemekte.
Cadde ve sokaklarda ibretle gezerken nihayet arzu ettiğim "Tepe Mezarlığına" çıkıyorum. Genç bir arkadaş kuş uçuruyor. Hasbıhal ediyoruz.
İlk sorum burada mezarlar varmış, neredeler? Genç...! Aman dikkat edin ayaklarınızın altında mezarlar var..! Birden dikkat kesildim..! Yok olmaya yüz tutmuş, mezar taşları toprağa gömülmüş, üzerleri yol yapılmış olduğunu görünce irkildim.!?? Eyvah.....!
Eyvah nerede bu tarihi "Tepe Mezarlığı" dememle genç arkadaş aha buralar demez mi? Evet onlarca, yüzlerce mezarlık toprağa gömülmüş, kurtarılmayı beklerken definecilerinde pek çok mezarı altın bulma amacıyla tahrip etmiş...!
Bu yetmezmiş gibi yüzlerce mezar yok edilerek yerlerine gecekondular yapılmış, insanlara ev olmuş. Anlayacağınız mezarlıklar gece kondu bölgesine çevrilmiş.
Sonra şimdilerde şehrin su deposu olarak kullanılan şehre hakim bir tepeye çıktım. Etraf yıkılmayı bekleyen gecekondu evlerle dolu. Burada mezarlar tahrip edilmiş, bir tek mezar kalmış. Başına bir tabela konulmuş. "Aydın Baba" .
Pazar olduğu için ağır ağır çevreye bakarak şehrin muhteşem siluetini görüyorum. Tam doğuda Aziziye , Mecidiye tabyaları, Aşağıda Firdevsoğlu kışlası biraz ilerisinde tepede bugün yok edilmiş "Süt Nişan Tabyası ve Süt Nişan Şehitliği". Şehitliğin yok olmasının yanında Tepe Mezarlığının akıbetini yaşamış ve şehit mezarları üzerine gece kondular yapılmış...!
Tepenin tam kuzeyinde Büyükşehir Belediyesince yeniden yapılmış, düzenlenmiş, gerçekten güzel ve modern bir semt garajının ve semt pazarının varlığı insanın biraz sevinmesine sebep oluyor.
Pazar günleri kurulan alış veriş pazarı binlerce insanın akımına uğramış, herşeyin satıldığı bir panayıra dönüşmüş. Her tür insanı görebileceğiniz bu pazarda yok yok.
Paslanmış penseler, hurdaya çıkmış makineler, kazmalar, kürekler, çiviler, elbiseler, ayakkabılar daha neler neler. Tarif edilmez ancak bir kaç saat ayırmak suretiyle gezilip görülebilir.
Bütün bu yıkıntılar arasında tarihî Üveysefendi Cami sizi karşılamakta. Üveysefendi 18 asırda yaşamış alim bir insandı. Kendi adıyla anılan bu camiyi yaptırmış, ahfadı çoğaldıkça bu bölgeye yerleşmiş, oluşan mahalleye de isim olarak Veyisefendi Mahallesi denilmişti.
Durak Bey(Sakarya) 1910'larda "Hadikatü'l Ahrar" gazetesini çıkarmış, 1911 yılında Emniyet müdürlüğü yapmış, Birinci Dünya Savaşında Bitlis Cephesinde Ruslarla savaşmış, Birinci B. M. Meclisinde Erzurum mebusluğu yapmış, Yunanlıların Ankara'ya yaklaşması üzerine Meclisin Kayseri'ye nakledilmesine karşı çıkmış, beline tabancasını takarak Sakarya Savaşına katılmış, soyadı kanunu çıkınca da Sakarya soyadını almış olan bu dadaşın evi de Veyisefendi Mahallesindeydi. Ne yazık ki o ev de yıkılanlar arasında....! Hâlbukî Durak Bey Mecliste "Ben gurup mebusu değil vatan mebusuyum" diyenlerdendi ama onun evini de koruyamadık.
Yürüyüşümü bitirmekte iken Mahallebaşı'nda bir sürprizle karşılaştım. Kadim mesleklerden olan saraçlıktı. İşte karşımda bir dükkân adı da "Güven Saraç Evi". Mehmet Döşer. 1977 yılından beri mesleği icra edenlerdendi. İşin ilginç tarafı Gazi Ahmet Muhtar Paşa Ortaokulunda öğretmenliğini yapmış olmamdı. Öyle olunca da derin bir sohbete başladık. Dedesi Tayfur Usta DDY'nın yollarında çalışmış, ray döşemiş, babası Sebahattin Döşer ise 1950-85 arasında Saraçlık yapmış, mesleği oğluna öğretmişti.
Neyse. Bu günlükte bu kadar.

 
Etiketler: TEPE, MEZARLIĞI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
18 Eylül 2020
ORTA ÖĞRETİME GENEL BAKIŞ
141 Okunma.
15 Eylül 2020
KAĞITÇILIĞIN TARİHİ VE SEKA'NIN KAPATILMASI
97 Okunma.
04 Eylül 2020
ERZURUM EĞİTİM TARİHİ MÜZESİ
287 Okunma.
29 Ağustos 2020
30 AĞUSTOS ZAFERİ VE İKİ TAZEGÜLLÜ
215 Okunma.
19 Ağustos 2020
AMERİKALILAR BUNLARI YAPARKEN NEREDEYDİNİZ?
186 Okunma.
11 Ağustos 2020
HİLÂFET HALİFELİK TARİHSEL SÜREÇ
214 Okunma.
02 Ağustos 2020
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA AÇIK MEKTUP
246 Okunma.
28 Temmuz 2020
101 YIL ÖNCE ERBAA VE ERZURUM'LU NAHİYE MÜDÜRÜ
143 Okunma.
19 Temmuz 2020
YAYLADA BİR NEHİR: KARASU
310 Okunma.
14 Temmuz 2020
TARİHÎ TÜRK YURTLARINDA EMPERYAL OYUNLAR SONA ERMELİDİR.
164 Okunma.
20 Haziran 2020
KAHRAMAN DOKTORLAR VE KOVİT -19 ÜZERİNE
309 Okunma.
31 Mayıs 2020
AÇIK HAVADA CUMA NAMAZI
305 Okunma.
26 Mayıs 2020
KORONA BİZİ AKILLANDIRAMADI...!
229 Okunma.
04 Mayıs 2020
KORONA ERZURUM VE ÖLÜM
677 Okunma.
28 Nisan 2020
REFORMİST VE MUHAFAZAKAR AYDINLARIN ÇELİŞKİSİ
323 Okunma.
09 Nisan 2020
CAMİDE DEĞİL TOPLUM HAYATINDA DA SAFLARI SIKLAŞTIRIN
440 Okunma.
29 Mart 2020
GÜCÜM ARTIK SADECE DUAYA YETİYOR
474 Okunma.
24 Mart 2020
GÜN TEDBİR ALAMA,BARIŞ VE KARDEŞLEŞME GÜNÜDÜR
319 Okunma.
22 Mart 2020
Hiç bir insan kendi yanlışını İslâm'a mal etmesin
259 Okunma.
16 Mart 2020
KORONA'DAN ÖNCE, KORONA'DAN SONRA
448 Okunma.
02 Mart 2020
GÖÇ,HİCRET,SÜRGÜN
414 Okunma.
09 Şubat 2020
FİLİSTİNDE SON TANGO ve TRUMP
517 Okunma.
02 Şubat 2020
DEPREM VE KADER
292 Okunma.
21 Ocak 2020
2020 YILINDA ÖZELEŞTİRİ YAPMAK
377 Okunma.
14 Ocak 2020
KALKINMA AMA NASIL?
368 Okunma.
06 Ocak 2020
MEHDİ İLE YEHOVA'NIN SAVAŞINA HAZIR OLUN
574 Okunma.
01 Ocak 2020
NOEL YÂ DA YILBAŞI
380 Okunma.
15 Aralık 2019
SİZ HİÇ HODAK OLDUNUZ MU?
621 Okunma.
03 Aralık 2019
ERZURUMUN SORUNLARI VE SİYASİLERE ÇAĞRI
547 Okunma.
23 Kasım 2019
ÖĞRETMEN HATIRALARI OKUNUR
478 Okunma.
11 Kasım 2019
NE OLDU BİZE, BU GİDİŞ NEREYE?
782 Okunma.
31 Ekim 2019
ERZURUMUN GERİ KALMASININ ZİHİN KODLARI
550 Okunma.
26 Ekim 2019
BARIŞ PINARI HAREKATI KAHRAMAN ORDUMUZ VE SONUÇLARI
472 Okunma.
23 Ekim 2019
ERZURUM'U TANITABİLİYOR MUYUZ?
487 Okunma.
20 Ekim 2019
Sultan Melik Mahallesi ve diğerleri...
512 Okunma.
16 Ekim 2019
DARAĞACI MAHALLESİ
463 Okunma.
05 Ekim 2019
İFTİRA
432 Okunma.
09 Eylül 2019
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK
881 Okunma.
05 Eylül 2019
ERZURUM İLE SİVAS'IN SİYASETTEKİ AĞIRLIĞI
495 Okunma.
29 Ağustos 2019
ILICA: NEREDEN NEREYE
680 Okunma.
28 Ağustos 2019
ASKERİ MEKTEPLERİN KISA GEÇMİŞİ
717 Okunma.
18 Ağustos 2019
BENİMLE YÜRMEK İSTER MİSİNİZ?
557 Okunma.
13 Ağustos 2019
ALLAH'U EKBER DAĞINDA DONARAK ŞEHİT OLANLARI ANMA VE UYKU TULUMU
481 Okunma.
02 Ağustos 2019
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM
622 Okunma.
20 Temmuz 2019
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -1
557 Okunma.
17 Temmuz 2019
SON ARZUSU OLAN TATAR BÖREĞİNİ YAPAMAMIŞTI
517 Okunma.
11 Temmuz 2019
SAYIN VALİM VE KÜLTÜR MÜDÜRÜNE TEŞEKKÜRLER
553 Okunma.
06 Temmuz 2019
BAYRAKTAR'DAN KARAYAZI'YA
620 Okunma.
19 Haziran 2019
Bir Şehadet Üzerine İnanları Düşünmeye Çağırmak
635 Okunma.
09 Haziran 2019
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
665 Okunma.
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
708 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
683 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
652 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
528 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
817 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
1102 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
917 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
833 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
857 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
1492 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
867 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
1443 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
1178 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
954 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
1063 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
1369 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
1370 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
996 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
1281 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
1103 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
1149 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
1556 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
1491 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
1455 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
1163 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
1338 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
1298 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
1084 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
1871 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
1409 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
1062 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
1284 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1387 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
1196 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
1504 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
1222 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
1384 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
2768 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
2072 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
1401 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1587 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
1231 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
1385 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1575 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
1438 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1736 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
2286 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1688 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1777 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
1621 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1590 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1505 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1636 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1458 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
1479 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1464 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
2093 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1786 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1670 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1588 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
2070 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1595 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1646 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1706 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1590 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1605 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1691 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1791 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1689 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1682 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1524 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1713 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1783 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
1838 Okunma.
Haber Yazılımı