Yazı Detayı
06 Ekim 2019 - Pazar 20:12 Bu yazı 649 kez okundu
 
TEPE MEZARLIĞI
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Erzurumun eski mahallelerinden biri Veyisefendi Mahallesidir. Doğusunda tarihî Karskapı, güneyinde bugün olmayan toprak tabyaların bir bölümü, batısında Darağacı, Kadana Mahallesi, Kuzeyinde Yeğenağa ve Emin Kurbu mahalleri bulunmaktadır. Pek çok sokağa sahip mahalleden günümüze Dilek, Sergender, Sönmez, Sancak, Şehit Mehmet Gündüz Hev, Kumlu, Emin sokak ile Kümbet Caddesi hala varlığını korumaktadır.
Her pazar olduğu gibi sabahın ilk ışıklarıyla yine cadde, sokak ve meydanlardayım. Yürüyorum. Hedefim Veyisefendi Mahallesine gidip Tepe Mezarlığına çıkmak ve Erzurum'u seyretmek.
Ekim ayının ilk pazarı. Hava enfes. Berrak. Nem yok. Ciğerler bayram ediyor. Henüz egzoz gazı çevreye yayılmamış.
Kadana, Hacı Cuma, Darağacı mahallerinin yerinde yeller esiyor. Dünün evlerinin yerinde mevsimlik otlar büyümüş. Taş toprak iç içe. Sadece Kadana, Hacı Cuma, Taşmescit ve Yukarı Habip Efendi camileri kalmış. Onlarda olmayan cemaatlerini beklemekte.
Cadde ve sokaklarda ibretle gezerken nihayet arzu ettiğim "Tepe Mezarlığına" çıkıyorum. Genç bir arkadaş kuş uçuruyor. Hasbıhal ediyoruz.
İlk sorum burada mezarlar varmış, neredeler? Genç...! Aman dikkat edin ayaklarınızın altında mezarlar var..! Birden dikkat kesildim..! Yok olmaya yüz tutmuş, mezar taşları toprağa gömülmüş, üzerleri yol yapılmış olduğunu görünce irkildim.!?? Eyvah.....!
Eyvah nerede bu tarihi "Tepe Mezarlığı" dememle genç arkadaş aha buralar demez mi? Evet onlarca, yüzlerce mezarlık toprağa gömülmüş, kurtarılmayı beklerken definecilerinde pek çok mezarı altın bulma amacıyla tahrip etmiş...!
Bu yetmezmiş gibi yüzlerce mezar yok edilerek yerlerine gecekondular yapılmış, insanlara ev olmuş. Anlayacağınız mezarlıklar gece kondu bölgesine çevrilmiş.
Sonra şimdilerde şehrin su deposu olarak kullanılan şehre hakim bir tepeye çıktım. Etraf yıkılmayı bekleyen gecekondu evlerle dolu. Burada mezarlar tahrip edilmiş, bir tek mezar kalmış. Başına bir tabela konulmuş. "Aydın Baba" .
Pazar olduğu için ağır ağır çevreye bakarak şehrin muhteşem siluetini görüyorum. Tam doğuda Aziziye , Mecidiye tabyaları, Aşağıda Firdevsoğlu kışlası biraz ilerisinde tepede bugün yok edilmiş "Süt Nişan Tabyası ve Süt Nişan Şehitliği". Şehitliğin yok olmasının yanında Tepe Mezarlığının akıbetini yaşamış ve şehit mezarları üzerine gece kondular yapılmış...!
Tepenin tam kuzeyinde Büyükşehir Belediyesince yeniden yapılmış, düzenlenmiş, gerçekten güzel ve modern bir semt garajının ve semt pazarının varlığı insanın biraz sevinmesine sebep oluyor.
Pazar günleri kurulan alış veriş pazarı binlerce insanın akımına uğramış, herşeyin satıldığı bir panayıra dönüşmüş. Her tür insanı görebileceğiniz bu pazarda yok yok.
Paslanmış penseler, hurdaya çıkmış makineler, kazmalar, kürekler, çiviler, elbiseler, ayakkabılar daha neler neler. Tarif edilmez ancak bir kaç saat ayırmak suretiyle gezilip görülebilir.
Bütün bu yıkıntılar arasında tarihî Üveysefendi Cami sizi karşılamakta. Üveysefendi 18 asırda yaşamış alim bir insandı. Kendi adıyla anılan bu camiyi yaptırmış, ahfadı çoğaldıkça bu bölgeye yerleşmiş, oluşan mahalleye de isim olarak Veyisefendi Mahallesi denilmişti.
Durak Bey(Sakarya) 1910'larda "Hadikatü'l Ahrar" gazetesini çıkarmış, 1911 yılında Emniyet müdürlüğü yapmış, Birinci Dünya Savaşında Bitlis Cephesinde Ruslarla savaşmış, Birinci B. M. Meclisinde Erzurum mebusluğu yapmış, Yunanlıların Ankara'ya yaklaşması üzerine Meclisin Kayseri'ye nakledilmesine karşı çıkmış, beline tabancasını takarak Sakarya Savaşına katılmış, soyadı kanunu çıkınca da Sakarya soyadını almış olan bu dadaşın evi de Veyisefendi Mahallesindeydi. Ne yazık ki o ev de yıkılanlar arasında....! Hâlbukî Durak Bey Mecliste "Ben gurup mebusu değil vatan mebusuyum" diyenlerdendi ama onun evini de koruyamadık.
Yürüyüşümü bitirmekte iken Mahallebaşı'nda bir sürprizle karşılaştım. Kadim mesleklerden olan saraçlıktı. İşte karşımda bir dükkân adı da "Güven Saraç Evi". Mehmet Döşer. 1977 yılından beri mesleği icra edenlerdendi. İşin ilginç tarafı Gazi Ahmet Muhtar Paşa Ortaokulunda öğretmenliğini yapmış olmamdı. Öyle olunca da derin bir sohbete başladık. Dedesi Tayfur Usta DDY'nın yollarında çalışmış, ray döşemiş, babası Sebahattin Döşer ise 1950-85 arasında Saraçlık yapmış, mesleği oğluna öğretmişti.
Neyse. Bu günlükte bu kadar.

 
Etiketler: TEPE, MEZARLIĞI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
27 Mart 2021
MİLLİ ŞUUR
262 Okunma.
08 Mart 2021
ANAMIN ŞAHSINDA TÜM KADINLARA
137 Okunma.
21 Şubat 2021
DR. MELİH ZEYNAL'IN HATIRASINA
148 Okunma.
15 Şubat 2021
ERZURUM BARLARININ YAŞAYAN DUAYENİ HAMİT YAVUZER
154 Okunma.
08 Şubat 2021
Erzurum'un yüz akı Doktor Sadık Yalçın
204 Okunma.
31 Ocak 2021
Hocam Bedir Avcı
255 Okunma.
24 Ocak 2021
SEVDASI ERZURUM OLAN MUZAFFER TAŞYÜREK
344 Okunma.
22 Ocak 2021
ERZURUM DERGİLERİNİN DUAYENİ NACİ ELMALI
223 Okunma.
10 Ocak 2021
ERZURUMUN YÜZAKI Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
316 Okunma.
03 Ocak 2021
VAKIF İNSAN ERDAL GÜZEL
325 Okunma.
28 Aralık 2020
ERZURUM’ DA SAVUNMA DUAYENİ SADRETTİN HAŞILOĞLU
276 Okunma.
29 Kasım 2020
YİĞİT YÜREKLİ, DADAŞ HAKKI MEZARARKALI HOCAMA
526 Okunma.
24 Kasım 2020
ERZURUM EĞİTİMİNE HİZMET ETMİŞ ÖĞRETMENLERİMİZ
359 Okunma.
15 Kasım 2020
1900-1955 YILLARI ARASINDA ERZURUM'UN DİN ADAMLARI
350 Okunma.
09 Kasım 2020
ERZURUM MÜFTÜLÜĞÜNE AÇIK MEKTUP
311 Okunma.
03 Kasım 2020
ÖLÜM VE YALNIZLIK
297 Okunma.
29 Ekim 2020
TEVFİK FİKRET, MEHMET AKİF ERSOY
325 Okunma.
10 Ekim 2020
ERZURUM'LU NİYE YETİM HOCA DEDİ
494 Okunma.
29 Eylül 2020
ERZURUM VEREM SAVAŞ DERNEĞİ
419 Okunma.
18 Eylül 2020
ORTA ÖĞRETİME GENEL BAKIŞ
373 Okunma.
15 Eylül 2020
KAĞITÇILIĞIN TARİHİ VE SEKA'NIN KAPATILMASI
337 Okunma.
04 Eylül 2020
ERZURUM EĞİTİM TARİHİ MÜZESİ
545 Okunma.
29 Ağustos 2020
30 AĞUSTOS ZAFERİ VE İKİ TAZEGÜLLÜ
458 Okunma.
19 Ağustos 2020
AMERİKALILAR BUNLARI YAPARKEN NEREDEYDİNİZ?
443 Okunma.
11 Ağustos 2020
HİLÂFET HALİFELİK TARİHSEL SÜREÇ
425 Okunma.
02 Ağustos 2020
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA AÇIK MEKTUP
463 Okunma.
28 Temmuz 2020
101 YIL ÖNCE ERBAA VE ERZURUM'LU NAHİYE MÜDÜRÜ
375 Okunma.
19 Temmuz 2020
YAYLADA BİR NEHİR: KARASU
537 Okunma.
14 Temmuz 2020
TARİHÎ TÜRK YURTLARINDA EMPERYAL OYUNLAR SONA ERMELİDİR.
376 Okunma.
20 Haziran 2020
KAHRAMAN DOKTORLAR VE KOVİT -19 ÜZERİNE
553 Okunma.
31 Mayıs 2020
AÇIK HAVADA CUMA NAMAZI
536 Okunma.
26 Mayıs 2020
KORONA BİZİ AKILLANDIRAMADI...!
427 Okunma.
04 Mayıs 2020
KORONA ERZURUM VE ÖLÜM
942 Okunma.
28 Nisan 2020
REFORMİST VE MUHAFAZAKAR AYDINLARIN ÇELİŞKİSİ
526 Okunma.
09 Nisan 2020
CAMİDE DEĞİL TOPLUM HAYATINDA DA SAFLARI SIKLAŞTIRIN
664 Okunma.
29 Mart 2020
GÜCÜM ARTIK SADECE DUAYA YETİYOR
715 Okunma.
24 Mart 2020
GÜN TEDBİR ALAMA,BARIŞ VE KARDEŞLEŞME GÜNÜDÜR
543 Okunma.
22 Mart 2020
Hiç bir insan kendi yanlışını İslâm'a mal etmesin
454 Okunma.
16 Mart 2020
KORONA'DAN ÖNCE, KORONA'DAN SONRA
621 Okunma.
02 Mart 2020
GÖÇ,HİCRET,SÜRGÜN
641 Okunma.
09 Şubat 2020
FİLİSTİNDE SON TANGO ve TRUMP
738 Okunma.
02 Şubat 2020
DEPREM VE KADER
538 Okunma.
21 Ocak 2020
2020 YILINDA ÖZELEŞTİRİ YAPMAK
575 Okunma.
14 Ocak 2020
KALKINMA AMA NASIL?
546 Okunma.
06 Ocak 2020
MEHDİ İLE YEHOVA'NIN SAVAŞINA HAZIR OLUN
755 Okunma.
01 Ocak 2020
NOEL YÂ DA YILBAŞI
562 Okunma.
15 Aralık 2019
SİZ HİÇ HODAK OLDUNUZ MU?
844 Okunma.
03 Aralık 2019
ERZURUMUN SORUNLARI VE SİYASİLERE ÇAĞRI
762 Okunma.
23 Kasım 2019
ÖĞRETMEN HATIRALARI OKUNUR
683 Okunma.
11 Kasım 2019
NE OLDU BİZE, BU GİDİŞ NEREYE?
1078 Okunma.
31 Ekim 2019
ERZURUMUN GERİ KALMASININ ZİHİN KODLARI
729 Okunma.
26 Ekim 2019
BARIŞ PINARI HAREKATI KAHRAMAN ORDUMUZ VE SONUÇLARI
649 Okunma.
23 Ekim 2019
ERZURUM'U TANITABİLİYOR MUYUZ?
702 Okunma.
20 Ekim 2019
Sultan Melik Mahallesi ve diğerleri...
752 Okunma.
16 Ekim 2019
DARAĞACI MAHALLESİ
652 Okunma.
05 Ekim 2019
İFTİRA
704 Okunma.
09 Eylül 2019
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK
1268 Okunma.
05 Eylül 2019
ERZURUM İLE SİVAS'IN SİYASETTEKİ AĞIRLIĞI
666 Okunma.
29 Ağustos 2019
ILICA: NEREDEN NEREYE
866 Okunma.
28 Ağustos 2019
ASKERİ MEKTEPLERİN KISA GEÇMİŞİ
953 Okunma.
18 Ağustos 2019
BENİMLE YÜRMEK İSTER MİSİNİZ?
811 Okunma.
13 Ağustos 2019
ALLAH'U EKBER DAĞINDA DONARAK ŞEHİT OLANLARI ANMA VE UYKU TULUMU
714 Okunma.
02 Ağustos 2019
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM
801 Okunma.
20 Temmuz 2019
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -1
761 Okunma.
17 Temmuz 2019
SON ARZUSU OLAN TATAR BÖREĞİNİ YAPAMAMIŞTI
736 Okunma.
11 Temmuz 2019
SAYIN VALİM VE KÜLTÜR MÜDÜRÜNE TEŞEKKÜRLER
836 Okunma.
06 Temmuz 2019
BAYRAKTAR'DAN KARAYAZI'YA
791 Okunma.
19 Haziran 2019
Bir Şehadet Üzerine İnanları Düşünmeye Çağırmak
822 Okunma.
09 Haziran 2019
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
873 Okunma.
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
902 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
861 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
822 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
881 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
1098 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
1327 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
1143 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
1028 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
1103 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
1747 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
1048 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
1637 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
1371 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
1147 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
1258 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
1547 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
1544 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
1178 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
1464 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
1267 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
1314 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
1858 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
1687 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
1651 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
1315 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
1582 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
1484 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
1263 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
2059 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
1586 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
1209 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
1466 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1560 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
1394 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
1687 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
1425 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
1586 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
3160 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
2360 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
1680 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1759 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
1428 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
1541 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1781 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
1667 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1907 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
2567 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1878 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1975 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
1795 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1776 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1672 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1828 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1671 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
1649 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1631 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
2488 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1960 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1861 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1795 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
2261 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1763 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1805 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1879 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1756 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1804 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1877 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1977 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1907 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1898 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1699 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1870 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
2038 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
2029 Okunma.
Haber Yazılımı