Yazı Detayı
11 Ocak 2018 - Perşembe 21:34 Bu yazı 811 kez okundu
 
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

10 Ocak 2018. Hava güneşli ve berrak.Tam dost ziyaretine gidilecek gün.

Bu mevsimde Erzurum'da yerler buzla kaplı, hava soğuk mu? soğuk olurdu. Ancak bu kış oldukça güzel geçiyor.

Havayı güzel görünce çocukluk arkadaşımı ziyaret etmek, hal hatır sormak için Kongre Caddesi'nden yürümeye başladım.

İlk karşıma çıkan tarihi yapı Komesli Hanı. Kapısında kilit görülmeye değer. Aslında uzun zamandır burası Türkiye'nin ünlü simalarını ağırlamış, şehir kültürünün güzelliklerini misafirlerine sunmuş, "Baltahane" olarak ün salmış bir mekândır.

Yolun sağında lülelerinden şırıl şırıl su akıtan Alipaşa Çeşmesi ve asırlara meydan okuyan Alipaşa Camisi. Ancak Medresesi zaman içinde yok olmuş, bize ancak tarihin derinliklerinden talebelerinin sesi gelmekte.

Yol güzergâhımız bir zamanların zenginlerin, tüccarların hanların yer aldığı Nazik Çarşı'ya çıkıyor. Kadıoğlu, Cenentzade, Kamburoğlu hanları burada. Tarihi Köse Ömer Camisi müminleri beklemekte.

Hemen çarşının doğusunda Büyük Garaj ve ortasında 1932 yılından beri dimdik ayakta duran Tuğla ve Kiremit fabrikasının bacası mahzun mu? Mahzun, ihtişamlı günlerini aramakta.

Yanında tarihi Gümrük Camisi, Gümrük Hamamı, Gümrük Hanı ancak eksik olan Gümrük medresesiyle tam bir külliye görünümünde idi.

Az ileride Osmanlının son döneminde yapılmış kubbesiz cami örneklerinden biri olan Kavakkapı Camisi sizleri karşılıyor. Caminin biraz kuzey-batı tarafında tarihi Kayserilioğlu Mezarlığının  yerinde yeller esiyor. Borsa binası ve eski Hayvan hastanesi gözlerimize ilişiyor.

Topdağı Caddesine girdiğimizde 1877-78 Osmanlı-Rus  savaşına yalın kılıç koşan; kadın, kız, kızan, dede, nine ve gelinlerin Allah Allah seslerinin siluetleri gözlerimin önünden geçiyor.

Caddenin girişinde sağda bir zamanlar "Lepra ve Firengi Hastanesi" olan iki katlı taş konak beni karşılıyor. Az ileride Erzurum'un ilk betonarme özelliği taşıyan ağır bakım işçilerinin yaptırdığı  iki katlı kooperatif evleri beni karşılıyor.

İşte bunların tam karşısında bir dedesi Çanakkale'de bir dedesi Allahuekber'de şehit olmuş, eski sobacılardan, şimdilerde tüpçülük yapan 45 yıllık arkadaşım Bahri Hanılcı'nın dükkânına ulaşıyorum.

Kömür sobası içine atılan pelit odunları yanarken çıkardıkları sesleri dinleyip, koyu bir sohbete dalıyoruz. Öyle bir sohbetki Zeynal Camisi, Kavaflar Çarşısı, onlarca ortak arkadaşımızın geçmişi ve birde Erzurum'da kaybolan mahalle ve mahalle  kültürünü doya doya konuşuyoruz.

Söz dönüp dolaşıp kentsel dönüşüme geliyor, Halit Paşa ve Dağ Mahallesi'nin sakinleri evleri istimlak edilince  aldıkları parayla çok büyük oranda batı illerine göçtüklerini içi sızlayarak anlatıyor. Derken kahveden gelen çayları yudumlarken kahveciyle bir iki kelam ediyoruz. O da dertlimi? Dertli....

Sadece on yıl önce bu cadde cıvıl cıvıldı. Esnafın işi gücü yerindeydi. Konu komşu birbirini tanır dertleriyle dertleşirdi. Derken şimdilerde gidenlerin yerine Ağrı ve Van'dan gelenlerin oturduğunu ancak onlarında kısa süre içinde gidebileceklerini söylemeye başlıyordu.

Topdağı Caddesi'nden  Topdağı'na baktığımızda yağan karlar etrafa beyazlık telkin ediyor, Gazi Ahmet Muhtar Paşa'ya selam yolluyor gibi kulağıma sessizce fısıldıyordu.

Neticede bir zamanlar Belediye Başkanının İbrahim Topdağı'nın evi ve şehrin zenginlerinin evleri bu mahallede toplanmışken  şimdilerde gecekonduluk özelliği bile olmayan, baykuşların tüneyeceği bir mekân olmuş,koskoca mahalle tüm içinde sakladığı sırlarla tarihe gömülmeyi bekliyordu.

Uzun bir sohbetten sonra geldiğimiz yoldan geçerken  sanki Han Duvarları adlı şiirde ki yalnızlığı, handa hastalanan Maraşlı Şeyhoğlu dizelerinin sahibinin yalnızlığını içimde hissederek ayrılıyordum.

 
Etiketler: Topdağı, Caddesi'nden, Mecidiye, Tabyası'na,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
374 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
517 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
242 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
381 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
296 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
409 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
310 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
647 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
622 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
501 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
557 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
533 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
411 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
987 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
619 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
343 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
465 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
674 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
464 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
688 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
440 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
647 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
1119 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
1334 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
565 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
741 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
516 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
669 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
784 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
610 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
982 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
1403 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
969 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1016 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
618 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
799 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
711 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
715 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
675 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
709 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
1020 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
857 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
860 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
792 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
1265 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
812 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
728 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
818 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
840 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
876 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
944 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
979 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
876 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
899 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
824 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
957 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1002 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
931 Okunma.
Haber Yazılımı